Từ năm 2023 đến nay, nhà đầu tư nước ngoài đã liên tục bán ròng trên thị trường chứng khoán Việt Nam, với tổng giá trị ước tính 175 nghìn tỷ đồng, tương đương 7 tỷ USD. Đỉnh điểm, trong tháng 8/2025, con số bán ròng đạt kỷ lục 42 nghìn tỷ đồng, gây chú ý mạnh mẽ. Điều gì đứng sau xu hướng này? Bài viết sẽ phân tích ba nguyên nhân chính: chênh lệch lãi suất, chính sách tăng trưởng kinh tế, và sức hấp dẫn định giá thị trường. ------ 1. Chênh Lệch Lãi Suất: Dòng Vốn "Chảy Ngược" Về Mỹ💰 - Một nguyên nhân cốt lõi là chênh lệch lãi suất giữa Việt Nam và Mỹ, khiến dòng vốn USD rút khỏi Việt Nam để tìm kiếm lợi suất cao hơn. So sánh lãi suất thương phiếu Mỹ kỳ hạn 3 tháng với lãi suất huy động cùng kỳ tại các ngân hàng lớn Việt Nam cho thấy sự khác biệt rõ rệt. Việt Nam giảm lãi suất quá nhanh, duy trì mức thấp hơn Mỹ trong thời gian dài, tạo áp lực lớn lên tỷ giá VND/USD. - Dù Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu cắt giảm lãi suất từ quý 2/2024, chênh lệch lãi suất giữa hai nước vẫn ở mức 1%. Với dự báo Fed giảm thêm 0,25% trong tháng 9/2025, Việt Nam cần điều chỉnh lãi suất hoặc chờ Fed cắt giảm thêm 4-6 lần để giảm áp lực tỷ giá. Bối cảnh bất ổn từ chiến tranh thương mại càng làm trầm trọng xu hướng rút vốn, khi nhà đầu tư ngoại ưu tiên thị trường Mỹ với lợi suất cao và an toàn hơn. ---- 2. Chính Sách "Bơm Tiền": Rủi Ro Mất Giá Đồng Việt Nam 📉 - Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 8% trong năm 2025, duy trì lãi suất thấp để thúc đẩy tín dụng và kích thích kinh tế. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đặt mục tiêu tín dụng tăng 16%, cao hơn mức 15% của năm 2024, nhưng thực tế, tín dụng đến cuối tháng 8/2025 đã tăng 11,82%, vượt xa mức 6,63% cùng kỳ năm trước. Chính sách "bơm tiền" qua các biện pháp tiền tệ và tài khóa tạo áp lực mất giá VND, khi cung tiền tăng nhanh hơn nguồn USD từ xuất khẩu. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tỷ giá VND/USD có thể mất giá 3-5% mỗi năm trong điều kiện này. Năm 2024, VND đã mất giá 4%, và xu hướng tương tự được dự báo cho năm 2025 nếu không có can thiệp mạnh mẽ. - Hậu quả là nhà đầu tư ngoại phải đối mặt với rủi ro tỷ giá. Ví dụ, đầu tư 100 triệu USD vào cổ phiếu Việt Nam với lợi nhuận danh nghĩa 10%, nhưng mất giá VND 4% khiến lợi nhuận thực chỉ còn 6%. So với các thị trường như Ấn Độ (dự trữ ngoại hối hơn 600 tỷ USD) hay Indonesia, Việt Nam (dự trữ khoảng 90 tỷ USD) trở nên kém hấp dẫn, thúc đẩy làn sóng bán ròng. ------- 3. Định Giá Thị Trường: "Đắt Đỏ" Hơn Khi Quy Đổi Ra USD ⚖️ - Với chỉ số P/E của VN-Index ở mức 15 lần, thị trường chứng khoán Việt Nam dường như vẫn hợp lý. Tuy nhiên, rủi ro tỷ giá làm lu mờ sức hút này. Lợi nhuận danh nghĩa 6,6% từ P/E 15 vượt nhẹ lãi suất tiền gửi (5-6%), nhưng mất giá VND 4% khiến lợi nhuận thực chỉ còn 2,6%. Khi đó, P/E thực tế vọt lên 38 lần, cao hơn nhiều so với S&P 500 (P/E 29,8) hay Dow Jones (P/E 26,7), khiến thị trường Việt Nam trở nên "đắt đỏ". - Hơn nữa, VN-Index tăng trưởng ấn tượng 30% từ đầu năm 2025, có lúc vượt 1.700 điểm, cao hơn 55% so với đáy tháng 4. Đợt tăng nóng này đẩy nhiều cổ phiếu ra khỏi vùng định giá hấp dẫn, đặc biệt khi lợi nhuận quy đổi sang USD bị ảnh hưởng bởi tỷ giá. Ví dụ, đầu tư vào cổ phiếu Vietcombank (VCB) với P/E 15, kỳ vọng lợi nhuận 7%, nhưng mất giá VND 4% khiến lợi nhuận thực chỉ còn 3%, kém hấp dẫn so với cổ phiếu Apple (P/E 30, lợi nhuận 8-10%). --- 🌱 Kết Luận Kể từ năm 2023, nhà đầu tư nước ngoài chỉ mua ròng 6 tháng, những tháng mua lại có giá trị ít hơn những tháng bán, do đó việc họ bán ròng không còn là điều bất ngờ đối với Vnindex. Đỉnh điểm tháng 8/2025, hành động chốt lời khi VN-Index đạt đỉnh phản ánh tâm lý "bán khi cao" trong bối cảnh vĩ mô bất lợi. Tuy nhiên, dòng tiền nội từ nhà đầu tư cá nhân và tổ chức đã hấp thụ tốt áp lực bán ròng, giúp thị trường duy trì đà tăng. Với tỷ trọng giao dịch của khối ngoại chỉ chiếm 5-7% thanh khoản thị trường, tác động của họ không còn quá lớn. Thay vì lo lắng về động thái bán ròng, nhà đầu tư nên tập trung vào chọn lọc cổ phiếu dựa trên định giá, xu hướng vĩ mô, và dòng tiền, đồng thời giữ tâm lý ổn định trước biến động ngắn hạn