Tổng thống Donald Trump ngày 2/7 tuyên bố, Mỹ và Việt Nam đã đạt được một thỏa thuận thương mại song phương, qua đó giảm mức thuế đối với hàng hóa Việt Nam sơ bộ mức thuế 20% và mở rộng quyền tiếp cận thị trường cho sản phẩm của Mỹ, động thái diễn ra chỉ vài ngày trước thời hạn 9/7, khi chính quyền ông Trump dự kiến tăng thuế đối với hầu hết hàng nhập khẩu nước ngoài.

Một số nhận định ban đầu:

1. Thuế suất 20% phù hợp với kịch bản cơ sở – không quá tích cực, nhưng cũng không xấu. Mức này cao hơn mức 10% hiện tại, nhưng thấp hơn nhiều so với mức 46% từng bị đe dọa, cho thấy Việt Nam đã tránh được kịch bản xấu nhất. Dù tình hình vẫn còn khó khăn, nhưng vẫn nằm trong tầm kiểm soát.

2. Chưa có định nghĩa rõ ràng về “hàng transshipment”, và cũng chưa rõ mức thuế 20% có áp dụng cho tất cả hàng xuất khẩu từ Việt Nam hay không. Nếu xét đúng nghĩa của từ này thì chỉ có hàng "chuyển tải", "trung chuyển", tức các hàng hóa được sản xuất từ nước thứ 3 xuất qua Việt Nam rồi từ Việt Nam xuất sang Mỹ sẽ tính là transshipment. Cần thêm thông tin chi tiết để đánh giá đầy đủ tác động.

3. Các quốc gia trong khu vực như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, Sri Lanka và Bangladesh vẫn chưa hoàn tất các thỏa thuận tương tự hay công bố mức thuế cụ thể. Hiện tại, chỉ có Ấn Độ là nhận được phản hồi tương đối tích cực từ phía Mỹ. Vẫn còn bỏ ngỏ việc liệu mức 20% của Việt Nam có được xem là “tốt” so với mặt bằng chung hay không.

4. Tâm lý thị trường đang phân hóa mạnh. Tuy nhiên, một bài báo trước đó của ngân hàng đầu tư toàn cầu Nomura từng dự báo mức thuế 24,3%, vì vậy một số nhà đầu tư nội địa hiện coi mức 20% là "tốt hơn mong đợi".

5. Các công ty Mỹ niêm yết có mức tiếp xúc cao với Việt Nam như Nike, Lululemon và Apple vẫn đang giao dịch tốt trên thị trường chứng khoán Mỹ. Điều này cho thấy nhà đầu tư quốc tế hiện đang xem thỏa thuận này là “có thể chấp nhận được”.